Saros gösterişi

25 Nisan’da gerçek çıkarmalar yarımadanın iki yerindedir: Seddülbahir ve Arıburnu. Bir de Anadolu yakasında Kumkale vardır. Saros, bunların hiçbiri değildir. Saros Körfezi, yarımadanın kuzeyindedir. Bolayır Kıstağı burada daralır. Kıstağı tutan kuvvet güneye inemezse, yarımadanın gerisi kesilir. 7. Tümen bu kıyıyı ve kıstağı tutar. Komutan Remzi Bey’dir.

5. Ordu 24 Mart’ta kurulmuştur. Komutan Liman von Sanders’tır. Ordunun düzeninde kuzey, boş bırakılmış bir kenar değildir. Saros’tan gelebilecek bir çıkarma, Bolayır üzerinden yarımadayı tehdit eder. 7. Tümen’in haritada Boğaz’dan uzak durmasının nedeni budur.

İtilaf, kara harekâtının komutanı Ian Hamilton’ın planında, bu kıyı açıklarında gösteriş yapar. Büyük çıkarma yoktur. Karaya yerleşen bir tümen yoktur. Amaç, 7. Tümen’i kıstağında tutmak ve güneydeki asıl çıkarmalara koşmasını geciktirmektir. Haritadaki işaret bir gemi mevzii değildir. Bolayır’daki 7. Tümen sahasının merkezidir.

Gün boyu açıkta görünen kuvvet, kıyıya büyük bir çıkarma dalgası bırakmaz. 7. Tümen sahası yerinde kalır. Seddülbahir’de 9. Tümen, Arıburnu’nda aynı tümenin 27. Alay’ı ve yetişen 19. Tümen asıl çarpışmayı görür. Saros, adı konmuş bir muharebe değildir. Çıkarma gününün kuzey ucundaki gösteriştir.

Sonraki aylarda Saros’ta ayrı bir cephe açılmaz. Adı konmuş muharebeler Seddülbahir–Kirte hattında, Arıburnu sırtlarında ve Ağustos’ta Anafartalar’da olur. Bolayır işareti, 25 Nisan gösterişinin baktığı kara sahası olarak kalır.

Gösteriş, Bolayır Kıstağı’nın açıklarında kalır. Karaya 7. Tümen’i yerinden sökecek bir köprübaşı çıkmaz. Remzi Bey’in tümeni kıstağı ve Saros kıyısını tutmaya devam eder. Aynı saatlerde güneyde 9. Tümen Seddülbahir kumsallarını, 27. Alay ve yetişen 19. Tümen Arıburnu sırtlarını karşılar. Kuzeydeki tümen o iki cepheye o gün katılmaz. Harita noktası bu yüzden gemi izi değil, 7. Tümen sahasının merkezidir. Saros, harekâtın sonraki aylarında ayrı bir muharebe adı da almaz.