Üçüncü Kirte Muharebesi

Kirte’ye iki büyük taarruz yapılmış, köy alınamamıştır. 28 Nisan ve 6–8 Mayıs, aynı Alçıtepe köyünde ve gerisindeki sırtta kalmıştır. 4 Haziran üçüncü büyük denemedir. Cephe hâlâ Seddülbahir köprübaşı ile köy arasındadır. Ege yakası ile Boğaz yakası bu hatta birleşir.

Osmanlı tarafında güney uç 5. Ordu’nundur. Komutan Liman von Sanders’tır. Köyün önündeki savunma, çıkarmadan beri bu kesimi tutan hattın devamıdır. Vehip Paşa Güney Grubu komutanlığına Temmuz’da gelir. 4 Haziran’da Güney Grubu onun komutasında değildir. Köy ve sırt, taarruz başlarken Osmanlı’dadır.

İtilaf tarafında Seddülbahir cephesini Aylmer Hunter-Weston yürütür. 25 Nisan’da 29. Tümen’in başındadır; sonra bu cephedeki VIII. Kolordu’yu komuta eder. Kara harekâtının komutanı Ian Hamilton’dır. Fransız kolunun başında artık Henri Gouraud vardır. Albert d’Amade komutayı Mayıs’ta bırakmıştır. Gouraud, Haziran sonunda bu cephede yaralanacaktır. 4 Haziran’da kolun başındadır ve Fransızlar cephenin Boğaz yakasında, Kerevizdere yönündedir.

Taarruz gün boyu köye ve sırta yönelir. Köy alınamaz. Sırt Osmanlı’da kalır. Bazı yerlerde hat kıpırdar; sonuç, Kirte’nin gerisine geçmek değildir. Üç Kirte muharebesi de aynı cümleyle biter: köy alınamaz.

Bundan sonra adı konmuş muharebe, köyün iki yanındaki derelere kayar. 28 Haziran’da Ege yakasında Zığındere başlar. 12 Temmuz’da Boğaz yakasında Kerevizdere gelir. İkisi de Kirte’yi geçemez. Üçüncü Kirte, köye yönelik son büyük taarruzdur.

4 Haziran taarruzu, iki önceki denemenin bıraktığı siperlerden çıkar. Hedef yine Alçıtepe köyü ve gerisindeki sırttır. Fransız kolu Boğaz yakasında, 29. Tümen’in yürüttüğü hat Ege yakasına doğru aynı köye bakar. Gün bitince köyün güneyindeki hat yer yer kıpırdamıştır. Köy ve sırt Osmanlı’dadır. Üçüncü deneme de köprübaşını Kirte’nin gerisine taşıyamaz. Bundan sonra büyük muharebe köyün iki yanındaki derelere, önce Zığındere’ye, sonra Kerevizdere’ye kayar.