Anafartalar / Suvla çıkarması

Anafartalar, Arıburnu’nun kuzeyindedir. Suvla Koyu ile Anafarta köyleri arasındaki saha, haritada tek bir siper diye değil, sahanın merkezi diye işaretlenmiştir. 6–7 Ağustos gecesi IX. Kolordu bu koya çıkar. Kolordu komutanı Frederick Stopford’dur. Çıkarma, aynı gece başlayan Conkbayırı tırmanışına ve Kanlısırt’taki plato muharebesine kuzeyden bağlanmak içindir.

Osmanlı tarafında 5. Ordu’nun komutanı Liman von Sanders’tır. Arıburnu kesimi Esat Paşa’nın 3. Kolordu sahasındadır. Suvla, o siper hattının kuzeyinde, daha açık bir kıyıdır. İlk gece koyu tutan yerel kuvvet incedir. Asıl Osmanlı yığınağı, çıkarma belli olduktan sonra içeri sırtlara ve Anafarta köylerine doğru yürür. Mustafa Kemal 8/9 Ağustos gecesine kadar Anafartalar Grup Komutanı değildir. 6 ve 7 Ağustos’ta bu unvan onunki değildir. 19. Tümen komutanlığı Nisan’dan beri onunkidir; Grup, Suvla belli olduktan sonra kurulur.

İtilaf tarafında kara harekâtının komutanı Ian Hamilton’dır. IX. Kolordu koyda karaya çıkar. İlk iş, iç kesimdeki sırtlara yürümek ve Conkbayırı ile birleşecek bir hat kurmaktır. 7 Ağustos’ta bu sırtlara ulaşılamaz. Koy ile köyler arasındaki açıkta birlikler kalır. İç sırtlar Osmanlı ihtiyatına kalır.

Stopford bu çıkarmayı komuta eder. Ağustos içinde görevden alınır. 9 Ağustos’taki Birinci Anafartalar, onun kolordusunun tutunamadığı sırtların önünde yapılır. 21 Ağustos’taki İkinci Anafartalar’ı o yönetmez. Çıkarma gününün sonucu, 7 Ağustos cümlesinde kalır: iç kesimdeki sırtlara ulaşılamaz.

Harita işareti sahanın merkezidir. Conkbayırı güneydeki tepedir. İkisi birlikte Ağustos taarruzunun kuzey yarısıdır. Güney uçtaki Kirte cephesi bu günlerde yerinden oynamaz.

Çıkarma gecesi koy ile iç sırtlar arasındadır. IX. Kolordu kıyıya çıkar, fakat 7 Ağustos günü o sırtlara varamaz. Osmanlı ihtiyatı bu arada Anafarta köylerine ve sırtlara doğru yürür. Mustafa Kemal’in Grup komutanlığı bir gece sonradır. 7 Ağustos’ta koyu tutan kuvvet ile sırtı tutacak ihtiyat henüz aynı komuta altında birleşmiş değildir. Sonuç, koyda bir köprübaşı ve geride Osmanlı sırtlarıdır. Birinci Anafartalar iki gün sonra bu boşluğun üstüne gelir.